Αλλαγή εποχής σε ιταλικό έδαφος

1954: Ο Ρομπέρτο Ροσελίνι, έχοντας στο βιογραφικό του ταινίες όπως το “Paisa”, «Ρώμη, Ανοχύρωτη Πόλη» και «Γερμανία, Ώρα Μηδέν», δημιουργεί το «Ταξίδι στην Ιταλία», ένα φιλμ που απογοητεύει κοινό και κριτικούς καθώς, απ’ ό,τι φαίνεται, οι περισσότεροι περίμεναν μία ειδυλλιακή ρομαντική κομεντί ενώ αντίκρισαν ένα λιτό, ρεαλιστικό ερωτικό δράμα. 2019: Το «Ταξίδι στην Ιταλία» αναφέρεται από πολλούς ως μία από τις σημαντικότερες ταινίες όλων των εποχών, που με την αισθητική της κατάφερε να αλλάξει το προσωπείο του κινηματογράφου της εποχής, δίνοντάς του μία πιο μοντέρνα όψη. Πώς εξηγείται, όμως, αυτό το ταξίδι του έργου από το ναδίρ στο ζενίθ;

Είναι σαφές ότι ο χρόνος αποτελεί σύμμαχό μας όταν καλούμαστε να κρίνουμε την ιστορία. Το αρχικό μούδιασμα της πλειοψηφίας στη θέα της ιστορικής αυτής ταινίας σαφώς και μπορεί να δικαιολογηθεί, αν προσπαθήσουμε να τοποθετήσουμε τους εαυτούς μας στην εποχή εκείνη. Ο Ροσελίνι, έχοντας στο πλευρό του δύο σπουδαίους πρωταγωνιστές (Ίνγκριντ Μπέργκμαν και Τζόρτζ Σάντερς), δεν ακολουθεί την πεπατημένη δίνοντας άλλη μία τυπική και καλογυαλισμένη ιστορία αγάπης στον κόσμο. Κρίνει πως δεν χρειάζεται κάποιο συγκεκριμένο σενάριο και ακολουθεί το ζευγάρι με την κάμερά του, ουσιαστικά, σε πραγματικό χρόνο κατά το ταξίδι τους από το Λονδίνο στη Νάπολη, όπου πηγαίνουν για να πουλήσουν τη βίλα ενός θείου τους που κληρονόμησαν μετά το θάνατό του.

Από την πρώτη στιγμή γίνεται εμφανές ότι ο Άλεξ και η Κάθριν δεν βιώνουν και τις καλύτερες μέρες του γάμου τους, παράγοντας – κλειδί για τον Ιταλό σκηνοθέτη και για το πώς θα χτίσει την ταινία του. Τοποθετεί τον φακό του στη θέση του παρατηρητή και είτε τους ακολουθεί στις κοινές στιγμές τους, είτε τον καθένα ξεχωριστά, κινηματογραφεί την ένταση που μπορεί να προκαλέσει η σιωπή, την αμηχανία που προκύπτει όταν απουσιάζει η ειλικρίνεια και τη θολούρα όταν η ζήλεια κάνει την εμφάνισή της. Ο Ροσελίνι κατορθώνει να δώσει αξία σε αυτό που πολλοί θα χαρακτήριζαν «τίποτα» με τρόπο ρεαλιστικό, σκληρό και απογυμνωμένο.

Η προσπάθειά του αυτή μπορεί να μην εκτιμήθηκε άμεσα (η παράνομη σχέση του με την Μπέργκμαν δεν εκτιμήθηκε από τη συντηρητική κοινωνία και έπαιξε το ρόλο της) αλλά αποτέλεσε εφαλτήριο για μία σειρά αιρετικών, γάλλων δημιουργών να σηκώσουν κεφάλι και να σημαδέψουν με τη σειρά τους την 7η Τέχνη, δημιουργώντας τη Nouvelle Vague. Στην πορεία, το φιλμ άρχισε να κερδίζει έδαφος στην κοινή γνώμη, ειδικά δε όταν άνθρωποι του κινηματογράφου όπως ο Μάρτιν Σκορτσέζε δεν παύουν να την εκθειάζουν με την πρώτη ευκαιρία, κάτι που μπορούμε να διαπιστώσουμε στο ντοκιμαντέρ του ιταλοαμερικανού σκηνοθέτη για τον ιταλικό κινηματογράφο, «Το Ταξίδι μου στην Ιταλία».

Φτάνουμε, λοιπόν, στο τώρα. Η ταινία, έχοντας κερδίσει περίοπτη θέση στην ιστορία του κινηματογράφου «δεν μπορεί», πλέον, να αμφισβητηθεί, γεγονός, όμως, που δεν την καθιστά de facto αρεστή σε όποιον την παρακολουθήσει. Αν, όμως, επιδιώξουμε να μπούμε στην εποχή της και αφεθούμε πλήρως στη διάθεση του σκηνοθέτη, είναι εύκολο να καταλάβουμε πόσο καθοριστική υπήρξε για την εξέλιξη του σινεμά, σε βαθμό τέτοιο που συχνά – πυκνά χαρακτηρίζεται ως η πρώτη μοντέρνα ταινία όλων των εποχών. Οι ταμπέλες, βέβαια, δεν κρύβουν απαραίτητα αξία. Τα συναισθήματα, όμως, που μπορούν να προκύψουν όσο ξεδιπλώνεται μπροστά μας μία ολοκληρωμένη καλλιτεχνική άποψη, σαφώς και αποτελούν πιο ασφαλές κριτήριο. Με αυτά ελπίζουμε να δώσουμε ραντεβού αυτή την Κυριακή στη σκοτεινή αίθουσα, με εσάς προσδοκούμε να βιώσουμε άλλη μία αξέχαστη προβολή.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΑΣΙΛΗ ΓΚΟΡΟΓΙΑ

ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ
ΣΙΝΕ ΠΑΛΛΑΣ
ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ: 17:00
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Με ετικέτα: , , , , , , , ,