Ζωή σαν όνειρο

Οι τίτλοι τέλους μόλις έχουν πέσει. Το συναίσθημα δεν ξέρεις αν μπορείς να το περιγράψεις, επακριβώς, με λόγια. Χρειάζεται; Στην περίπτωση του Φεντερίκο Φελίνι ίσως και όχι. Ο Ιταλός σκηνοθέτης σε πετούσε, για το προηγούμενο δίωρο, σαν μπαλάκι του πινγκ – πονγκ μέσα στα όνειρά του. Για μισό λεπτό, ό,τι είδαμε στην ταινία δεν χτίστηκε με βάση την πραγματικότητα; Φυσικά, αλλά αν θα μπορούσαμε να ξεχωρίσουμε ένα από τα βασικότερα ατού του, αυτό ίσως και να ήταν η ευκολία με την οποία καταρρίπτει τα σύνορα μεταξύ πραγματικού και φανταστικού, ο τρόπος που αναμιγνύει στο μπλέντερ ρεαλιστικό και σουρεαλιστικό. Ο Φελίνι στο “8 ½” εμπνέεται από τον ίδιο του τον εαυτό. Προειδοποίηση: Ο κόσμος του δεν βαδίζει σε ευθεία γραμμή.

Ο Γκουίντο είναι ένας διάσημος σκηνοθέτης που έρχεται αντιμέτωπος με τον χειρότερο εφιάλτη όσων παράγουν τέχνη, το δημιουργικό τέλμα. Η ψυχολογία του παραπαίει, οι γιατροί τού συνιστούν αποθεραπεία σε ιαματικά λουτρά, η ταινία, όμως, που έχει ήδη στα σκαριά δεν μπορεί να περιμένει πολύ ακόμη για να ολοκληρωθεί, καθώς όλοι οι υπόλοιποι συντελεστές (από τον επιχειρηματία παραγωγό έως και τον τελευταίο κομπάρσο) δεν μετριάζουν τις απαιτήσεις τους προς το πρόσωπό του. Εδώ, βέβαια, δεν μπαίνει τελεία μιας και το πρόβλημά του μοιάζει με τη Λερναία Ύδρα. Εκεί που δείχνει να καταφέρνει να διαχειριστεί το επαγγελματικό του ζήτημα προκύπτει το συναισθηματικό, εκεί που κουμαντάρει το συναισθηματικό προκύπτει το προσωπικό/υπαρξιακό. Έτσι, δημιουργείται ένας αέναος κύκλος όπου όλα χτίζονται και καταρρέουν εν ριπή οφθαλμού (φήμες που λένε ότι το Γεφύρι της Άρτας αποτέλεσε πηγή έμπνευσης κρίνονται ως ανακριβείς).

Από το να προσπαθήσουμε να αναλύσουμε το χάος στο μυαλό του Φελίνι, για το οποίο ο καθένας μας μπορεί να σχηματίσει τη δική του, ξεχωριστή ερμηνεία, ίσως θα ήταν προτιμότερο να σταθούμε στους λόγους για τους οποίους το “8 ½” θεωρείται μία από τις καλύτερες (αν όχι η καλύτερη) ταινίες του, που καθόρισαν το σινεμά σαν ολότητα όσο λίγες. Δείτε τη σεκάνς στην αρχή του έργου. Αν ψάχναμε έναν και μόνο ορισμό του τι εστί «κρύος ιδρώτας», η απάντηση κρύβεται σε αυτά τα αγχωτικά δευτερόλεπτα. Δείτε τη σκηνή στο λόμπι του ξενοδοχείου ή ακόμη καλύτερα αυτή με το όνειρο του Γκουίντο όπου όλες οι γυναίκες της ζωής του τον περιτριγυρίζουν. Ο τρόπος με τον οποίο τόσοι πολλοί διαφορετικοί χαρακτήρες διαδέχονται ο ένας τον άλλον με ταχύτατους ρυθμούς δίχως να κουράζουν, μαρτυρά μοναδική σκηνοθετική μαεστρία. Ο Φελίνι γνωρίζει ότι θέλει να κινηματογραφήσει το απόλυτο χάος και γι’ αυτό ακριβώς κατορθώνει να το παρουσιάσει δομημένο. Λειτουργεί με όραμα από το οποίο ακόμη και ο ίδιος προσπαθούσε να μην παρεκκλίνει (κατά τα γυρίσματα της ταινίας είχε μόνιμα κολλημένο ένα χαρτάκι στην κάμερά του όπου έγραφε «Θυμήσου, είναι μια κωμωδία») το οποίο μεταλαμπαδεύει στο θεατή που θα δείξει την δέουσα υπομονή.

Βέβαια, το “8 ½” δεν είναι απαραίτητα μια δύσκολη ταινία και σε αυτό συμβάλει τα μέγιστα και η φυσιογνωμία του Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, ο οποίος αναλαμβάνει τον δύσκολο πρωταγωνιστικό ρόλο ως το alter ego του Φελίνι. Η αύρα του είναι τέτοια που στο σύνολο του έργου σου αποπνέει την επιθυμητή ηρεμία ώστε να ανασάνεις στις στιγμές «υπερπληροφόρησης», που μαζί με την χαρακτηριστική μουσική πινελιά του Νίνο Ρότα και τα εντυπωσιακά κοστούμια διεγείρουν τις αισθήσεις του θεατή στο σύνολό τους. Αν το δει κάποιος κυνικά, τα  Όσκαρ και τα βραβεία στέκονται απλά στο ράφι. Στην 4η μας σεζόν, πλέον, ρήματα όπως «στέκομαι» δεν συνάδουν με τις προθέσεις και τις προσδοκίες μας, καθώς, για άλλη μια χρονιά, ξεκινάμε ένα νέο ταξίδι. Πρώτος προορισμός η Ιταλία, οικοδεσπότης μας ο Φεντερικό Φελίνι. Αυτή την Κυριακή στις 16:00 το απόγευμα το «ΣΙΝΕ ΠΑΛΛΑΣ» ορίζεται και πάλι ως σταθμός αναχώρησης. Σας περιμένουμε!

Από τον Βασίλη Γκορόγια

Κυριακή 15 Οκτωβρίου, ΣΙΝΕ ΠΑΛΛΑΣ

Έναρξη Προβολής: 16:00

Είσοδος Ελεύθερη

 

Με ετικέτα: , , , ,